Enter keywords to search

Search form

«مام وطن» فرزندان زنان ایرانی ازدواج کرده با خارجی‌ها را نمی‌پذیرد

شنبه, مهر 11, 1394 Saturday, October 03, 2015

در زبان فارسی، عبارت «مام وطن» اصطلاحی است که برای میهن و زادگاه افراد به کار می‌رود. منشا این اصطلاح  شاید این تصور است که وطن انسان، همچون زنی است که او را در آغوش گرفته است. اما در دنیای بیرون از ادبیات اوضاع به این سادگی و شاعرانگی نیست. در واقعیت زنان ایران، تعیین کننده وطن و تابعیت فرزندان‌شان نیستند.

FARHANGNEWS

اصل خاک، اصل خون

در قوانین کشورهای مختلف تابعیت یا از طریق خون منتقل می‌شود یا از طریق خاک و به این دو شیوه اصل خون و اصل خاک گفته می‌شود.

بر اساس اصل خون  تابعیت هر فرد بر اساس تابعیت والدینش تعیین می‌شود.

بر اساس اصل خاک هر فردی که در قلمروی یک کشور متولد شود تابعیت یا شهروندی آن کشور را هم دریافت می‌کند.

کانادا و آمریکا دو کشوری هستند که تابعیت‌شان بر اساس اصل خاک منتقل می‌شود. یعنی اگر کودکی از پدر و مادری غیر آمریکایی که اجازه قانونی اقامت در آمریکا را دارند در خاک این کشور به دنیا بیاید، تبعه آمریکا به حساب می‌آید و بدون این که پدر و مادرش تابعیت آمریکا را داشته باشند، او شهروند این کشور خواهد بود.

قانون تابعیت در ایران

در قوانین ایران تابعیت با ترکیبی از این دو شیوه منتقل می‌شود.

بر اساس قانون تابعیت در ایران این افراد شهروند ایران به حساب می‌آیند:

۱ - کلیه ساکنین ایران به استثنای اشخاصی که تبعیت خارجی آنها مسلم باشد تبعیت خارجی کسانی مسلم است که مدارک تابعیت آنها مورداعتراض دولت ایران نباشد.

۲ - کسانی که پدر آنها ایرانی است اعم از اینکه در ایران یا در خارجه متولد شده باشند.

۳ - کسانی که در ایران متولد شده و پدر و مادر آنان غیر معلوم باشد.

۴ - کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده‌است به وجود آمده‌اند.

۵ - کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه‌است به وجود آمده و پس از رسیدن به سن هیجده سال تمام در ایران سکونت داشته‌ باشند.

۶ - هر زن تبعه خارجه که شوهر ایرانی اختیار کند.

۷ - هر تبعه خارجی که تابعیت ایران را تحصیل کرده باشد.

بر اساس این قانون تابعیت از طریق زنان ایرانی به فرزندان‌شان منتقل نمی‌شود و اگر زنی ایرانی با مردی غیرایرانی ازدواج کند فرزند آنها ایرانی محسوب نمی‌شود.

فرقی نمی‌کند که مریم میرزاخانی ریاضی‌دان و استاد یکی از معتبرترین دانشگاه‌های جهان باشی که با یک شهروند غیرایرانی ازدواج کرده یا یکی از زنان بسیاری که همسر مردان افغان و عراقی شده‌اند. در هر صورت فرزند شما شهروند ایران به حساب نمی‌آید و برای ورود به ایران نیاز به ویزا دارد.

به تازگی مجلس ایران طرحی را مطرح کرد که می‌توانست این شرایط را عوض کند. اما کلیات طرح اعطای تابعیت به فرزندان مادران ایرانی در مجلس رد شد.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس گفته بود که احتمال می دهیم یک میلیون نفر فرزند حاصل ازدواج زنان ایرانی با مردان اتباع بیگانه در کشور زندگی می کنند که هویت آنها مشخص نیست.

به گفته عباس قائدی رحمتی در حال حاضر این افراد اسناد هویتی، شناسنامه و کارت ملی ندارند و می‌توانند برای کشور مشکل ایجاد کنند. آنها هم به لحاظ شناسایی دارای مشکل هستند و هم به لحاظ بهداشتی، اجتماعی، درمانی و آموزشی نمی‌توانیم به آنها خدمات‌رسانی کنیم.

بر اساس قانون، افرادی که ۱۸ سال خود را تمام می‌کنند، باید تکلیف هویت شان مشخص شده باشد.

بر اساس این طرحی که مجلس ایران آن را رد کرد، کسانی که ۱۸ ساله می‌شوند و ۵ سال به صورت متناوب در ایران اقامت داشته‌اند، در سن ۱۸سالگی می‌توانند تقاضای تبعه ایران را بدهند.

اکنون این طرح رد شده است و تا شش ماه دیگر بر اساس قانون چنین طرحی نمی‌تواند در مجلس مطرح شود مگر این‌که دولت به صورت لایحه آن را به مجلس بفرستد.

اگر بخواهیم شکل کنونی قانون تابعیت را ساده کنیم چنین معادله‌ای به دست می‌آید.

اگر پدر کودکی، ایرانی باشد مادرش هم ایرانی باشد و در ایران به دنیا بیاید، شهروند ایران به شمار می‌آید.

اگر پدر کودکی، ایرانی باشد و مادر غیرایرانی باشد و در خارج از اایران به دنیا بیاید، شهروند ایران به شمار می‌آید.

اگر پدر کودکی، غیرایرانی باشد و مادرش ایرانی باشد و در ایران به دنیا بیاید، شهروند ایران به شمار نمی‌آید.

اگر پدر کودکی، غیر ایرانی باشد و مادرش ایرانی باشد و در خارج از ایران به دنیا بیاید، شهروند ایران به شمار نمی‌آید.

شاید شکل ساده‌تر حل این معادله همین روشی باشد که در پایین می‌نویسیم: 

پدر ایرانی+مادر ایرانی+خاک ایران= تابعیت ایران می‌گیرد

پدر ایرانی+مادر ایرانی+خارج از ایران= تابعیت ایران می‌گیرد

پدر غیر ایرانی+مادر ایرانی+داخل ایران= تابعیت ایران نمی‌گیرد

پدر غیر ایرانی+مادر ایرانی+خارج از ایران= تابعیت ایران نمی‌گیرد.

پدر غیرایرانی متولد ایران+مادر غیرایرانی+تولد در خاک ایران= تابعیت ایرانی می‌گیرد.

پدر غیرایرانی+مادر غیرایرانی متولد ایران+تولد در خاک ایران= تابعیت ایرانی می‌گیرد.

تلاش فعالان مدنی در سال‌های اخیر برای تغییر در این قانون بی نتیجه بوده است و همچنان فرزندان مادران ایرانی که به ازدواج مردان خارجی درآمده باشند ایرانی محسوب نمی‌شوند.