Enter keywords to search

Search form

درس‌های قانونی از ماجرای مردی که به همسر فوتبالیستش اجازه خروج از کشور نداد

يكشنبه, شهريور 22, 1394 Sunday, September 13, 2015

یک مرد ایرانی اجازه نداده است گذرنامه همسرش تمدید شود. این یک اتفاق معمولی است که هر روز برای بسیاری از زن‌های ایرانی رخ می‌دهد.

اما آنچه این اتفاق روزمره را به مرکز توجه آورده این است که این بار زنی که همسرش اجازه سفرش را صادر نکرده یک بازیکن سرشناس فوتسال است که قرار بود به زودی همراه با تیم فوتسال زنان ایران به مالزی برود.  

عکس از روزنامه گل

روزنامه ورزش گل نوشته است که نیلوفر اردلان که از بهترین های فوتسال زنان ایران و تنها بازیکن چپ پای این تیم است به این خاطر که همسرش اجازه نداده گذرنامه اش تمدید شود نمی تواند تیم ملی فوتسال زنان را در نخستین دوره مسابقات قهرمانی آسیا در مالزی همراهی کند.  

بر اساس قانون گذرنامه در ایران، زنان متاهل برای گرفتن گذرنامه و تمدید آن به اجازه محضری همسر نیاز دارند.

زنانی که طلاق گرفته‌اند و زنانی که همسرشان فوت کرده، برای گرفتن شناسنامه باید طلاق نامه و گواهی فوت همسرشان را ارائه کنند.

تلاش برای سخت‌گیری‌های بیشتر

در سال ۱۳۹۱ دولت محمود احمدی‌نژاد لایحه جدید گذرنامه را به مجلس ارائه کرد. بعد از انتشار این خبر که در این لایحه پیشنهاد شده دختران مجرد زیر چهل سال برای دریافت گذرنامه باید از پدر یا ولی قانونی‌شان اجازه بگیرند لایحه گذرنامه جنجالی شد.

دولت اما این اتهام را رد کرد و گفت این موضوع را در لایحه نیاورده و فقط چند نفر از نمایندگان مجلس در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی آن را مطرح کرده‌اند.

این پیشنهاد در کمیسیون امنیت ملی مجلس رای هم آورد اما هنوز لایحه در مجلس است و به قانون تبدیل نشده است. قانون فعلا همان است که بود یعنی همه افراد قبل از ۱۸ سالگی برای دریافت گذرنامه نیاز به اجازه ولی دارند و زنان پس از ازدواج باید اجازه محضری همسرشان را ارائه کنند.

مردان حتی در صورتی که همسرشان گذرنامه هم داشته باشد می‌توانند با توسل به این قانون او را ممنوع الخروج کنند و نگذارند از کشور خارج شود.

اما برای حل این مشکل چه باید کرد؟

شروط ضمن عقد

روزهای شروع آشنایی و نامزدی و بله برون و وقتی که همه دارند از عشق و ازدواج و شیرینی حرف می‌زنند و "یار مبارک بادا" می‌خوانند حرف زدن از روزهای تلخ احتمالی دشوار است.

وقتی همه منتظر نشسته‌اند تا خانواده‌ها توافق کنند و شیرینی بخورند انگار کسی دلش نمی‌خواهد به آخر این قرارداد و روزی که این دو نفر نخواهند با هم ازدواج کنند فکر کند.

برای همین مطرح کردن موضوع شروط ضمن عقد همیشه با دشواری همراه است. به خصوص که در این دوران هر دو نفر به هم عشق می‌ورزند و هیچ کدام به نظرشان نمی‌رسد ممکن است آن دیگری که عاشقش هستند برایشان دردسری درست کند.

اما واقعیت این است که قوانین دوران جنگ را باید در دوران صلح نوشت.

هر چند بر اساس قانون محدودیت‌هایی برای زنان وجود دارد اما در همین قانون راه‌هایی هم برای دور زدن این گره‌های قانونی پیشنهاد شده است.

یکی از این پیشنهادها "شروط ضمن عقد" است که تا اندازه‌ای می‌تواند از این مشکلات کم کند و حقوق برابر برای زن‌ها فراهم کند.

این روزها برخی از زنان ترجیح می‌دهند به جای گرفتن مهریه که در جامعه ایران نوعی تضمین برای زندگی مشترک به حساب می‌آید، از همسرشان بخواهند "شروط ضمن عقد" را امضا کنند.

در صفحه‌های آخر عقدنامه چند صفحه برای "شروط ضمن عقد" پیش‌بینی شده است.

دو طرف می‌توانند برای هم شرط بگذارند و این شرط‌ها را امضا کنند و قانونا باید به آنها پایبند بمانند.

بر اساس قوانین مدنی ایران، ازدواج قراردادی است که در آن حقوق و تکالیف زن و مرد در آن مشخص شده است.

با امضای سند ازدواج، بر اساس این قانون، زن بعضی حقوقش از جمله حق سفر، داشتن شغل، حق انتخاب محل زندگی، حق حضانت فرزندان و حق طلاق را از دست می‌دهد و در مقابل مهریه و نفقه می‌گیرد.

به نظر یک بده و بستان ساده است. در این بده و بستان، چند حق مدنی زن به ازای مهریه و نفقه از دست می‌روند. یعنی در مقابل، شوهر متعهد می‌شود مخارج زندگی زن را تامین کند.  

شروط ضمن عقد اینجا به کار می‌آیند. زن می‌تواند در زمان ازدواج شرط بگذارد که همسرش نباید جلوی سفر یا شغل او را بگیرد.

در قوانین مدنی ایرانی، حق طلاق با مرد است و بعد از امضای سند ازدواج، زن با دست خودش امضا می‌کند که حق طلاق و حق حضانت فرزندانش را ندارد.

این موضوع هم با شروط ضمن عقد قابل حل‌اند. به این معنا که زن در همان صفحه شروط ضمن عقد می‌تواند وکالت طلاق و حق حضانت فرزندانش را دریافت کند.

اگر به موضوع نیلوفر اردلان، زن بازیکن فوتسال برگردیم می‌شود گفت اگر ایشان در زمان ازدواج، و در صفحه شروط ضمن عقد، از همسرش می‌خواست که حق سفر برای او قائل شود، الان که مهدی توتونچی همسرش با این سفر مخالف بود می‌توانست با بردن همان عقدنامه به اداره گذرنامه، همراه با مدارک دیگرش، گذرنامه تازه دریافت کند و منتظر اجازه‌نامه همسرش نماند.